| |
| |

Tjielp tjielp in het BIMhuis |
 |

Het WIJKpraat kwintet, voorjaar 2009 |
| |
| |

Met strijkorkest Archi Amici in de Hilvaria studio
|
| |
|
2009
Na 12 jaar kwam dit jaar de cd tjielp tjielp opnieuw uit. Toen in 2008 bekend werd gemaakt dat het gedicht De Mus uit 1949 het motto zou leveren voor de boekenweek 2009 ontstond er al snel contact tussen mij en uitgeverij De Harmonie. Het zou een perfect moment zijn voor een eventuele heruitgave. In tegenstelling tot de eerdere versie zijn op verzoek van de uitgever, alle teksten mee afgedrukt. Op de cover van het begeleidende boekje staat nu een mooie mus-tekening van Peter Vos.
Er zijn 3 extra stukken op de cd gekomen, bewerkingen die ontstaan waren na het uitbrengen van de eerste versie in 1997. Voor de mix/mastering ervan werkte ik weer eens samen met oud MAM lid Marco Raaphorst die tegenwoordig veel voor de VPRO doet.
Volkskrant OOG nodigde me uit om iets te maken voor de boekenweek; zo ontstond een nieuwe kortere versie van het gedicht De Mus (met gast-zang van Laetitia van Krieken, Henk Hofstede en Henny Vrienten. Bjoern Hofmans maakte daar een korte animatiefilm bij. (klik hier)
Tijdens het tourneetje dat ik in de slipstream van de Boekenweek mocht maken bleek eens te meer de waardering van het publiek voor mijn Hanlo bewerkingen. In Amsterdam ontmoette ik Kees van Kooten na afloop van mijn optreden, in Rotterdam bij boekhandel van Gennep kwam oud-burgemeester Bram Peper me na afloop complimenteren ("Waarom ken ik u niet?"). Wim Brands liet in zijn zondagochtend radiomagazine live vanuit studio Desmet
een duet ontstaan tussen mij en A.L. Snijders (in de studio aanwezig vanwege zijn vaste column). Het werd een bijzondere declamatie van het gedicht Hou je van me altijd.
(zie ook Nieuws)
Ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van Tilburg heb ik een nieuwe ode aan die stad gemaakt, een stuk van 18 minuten waarin zo'n 250 stemsamples verwerkt zitten. Ik sprak met mensen uit de 11 oorspronkelijk wijken die er 200 jaar geleden al waren (toen als dorp of gehucht). Vanuit deze interviews is een collage ontstaan die het karakter van de stad en zijn inwoners schetst. De compositie voor o.a. accordeon is in dit jaar vele malen uitgevoerd, zowel in buurthuizen en zorgcentra als in de schouwburg. Eind 2009 vinden er nog 2 opmerkelijke uitvoeringen plaats van WIJKpraat, een tijdens het tweede lustrum van de leerstoel van Prof. Arnoud-Jan Bijsterveld op de Universiteit van Tilburg en een in samenwerking met dichter, publicist Albert Megens in Ruimte-X te Tilburg. Albert Megens draagt daar op mijn verzoek onder meer zijn prachtige, zeer kritische lofzang op de Tilburgse wevers van weleer voor:
'Hoe schoon het was en hoe leeg'.
(klik hier voor demo animatie Judith Kuijpers, Bjoern Hofmans)
Juni 2009 was ik meester tijdens het ZWART festival in Zwolle. Ik begeleidde daar 4 groepen van jonge kunstenaars die vanuit diverse disciplines invulling gaven aan het festival (poppenspel van Anna&Anna, de Drie zusters van Tsjechov door een groep rond de acteurs Isil Vos, Anne Harbers en Joeri Vos de multimediavoorstelling Lokroep met Yoko en Floor en een stuk van Sandra Lange voor twee jonge acteurs.

Augustus 2009 stond Mijn/Koel in een reprise als openingsact van het Cultura Nova festival te Heerlen. Dit keer zonder de acteurs maar wel met accordeonist Joost Rovers. Na afloop memoreerde staatssecretaris Frans Timmermans dat deze voorstelling deed wat de streek juist zo verwaarloosd had: het erkennen en weer zichtbaar maken van een bijna weggegumd verleden. Tegelijk met deze reprise is een cassette-box uitgekomen met de video's en een cd met de 11 composities.
Najaar gaf ik een aantal uitgebreide colleges op de Fontys Hogescholen te Maastricht en Tilburg. Twee keer 4 uur sprak ik over mijn werk en mijn ervaringen met internationale en multiculturele projecten zoals NOORD uit 2007.
Een korter college gaf ik als gast van Prof. Jos Swanenberg tijdens zijn college-cyclus
'Diversiteit en Cultuur in Brabant'. (zie verslag hiervan onder Publicaties)
Voor Intro – in situ uit Maastricht maakte ik een compositie op basis van het het Limburgs dialect. Het werd een ode aan de Cauberg, de beroemde locatie in Valkenburg (het stadje waar ik mijn jeugd heb doorgebracht). Moeiteloos hebben een aantal prominente Valkenburgers verteld over deze zeer bijzondere plek. Het stuk dat uit 4 delen bestaat duurt 30 minuten. Op zondag15 november om 5 uur 's middags werd het voor de eerste keer uitgevoerd in de buik van de berg: de Gemeentegrot.
De Wintertuin uit Nijmegen nodigde me uit om een speciale productie te doen, liefst in samenwerking met iemand anders. Mijn keuze viel op Klaske Oenema. Ik heb haar een paar maal live gezien, was meteen onder de indruk van haar visuele aanpak (het projecteren van knipsels/silhouetten via een overheadprojector). Haar liedjes, die ze zingt terwijl ze ook de projecties live laat ontstaan, zijn heel hypnotiserend. Het project moet mei 2010 in première gaan.
Voor stichting Verhalis en CECN (Cultureel Erfgoed Caribisch gebied en Nederland) maakte ik de soundtrack bij een korte film over de in Suriname geboren Maria Pinas.
In november gaf ik in Breda en Hilvarenbeek een uitvoering van een aantal Hanlo liedjes in samenwerking met het strijkorkest Archi Amici. De arrangementen waren voor deze bijzondere gelegenheid gemaakt door Paul van der Mast. Dirigent: Carlo Nabbe.
|

De 4 makers van NOORD
|

Groep 3 van
basisschool De Regenboog in Tilburg NOORD |
|

Aix: V.l.n.r.:
Rob Moonen, Tom America, la Montagne
St. Victoire
|

Frater Caesarius in de
Boom Roos Vis docu |

Mewe Turnhout:
De cast van het Mèwen ballet |

Kapelmeesterflat :
Rob Moonen, Eddy Becquart en Tom America in Tilburg NOORD |

Met Zhimin Tang |

Budapest: v.l.n.r.:
Rob Moonen, de
Donau,
Tom America |

Mèwen/Seagulls in een choreografie
van Eddy Bécquart |

Met Thomas Acda en Henk Hofstede tijdens
talkshow NPI |

In Oostende voor opname documentaire
van Frank van Osch |
Andries Fermont
uit de documentaire
Roermondse Adel, 2003 |

Met Rob Moonen bij de premiere
van de Xaviera Hollander clip, 2004
|

De kinderen uit Terra di Siena, 2002 |

Met cineast Luckas Vander Taelen
in het VIP restaurant van het Europarlement te Brussel, 2000
|

Hoes 'Stout', 1990 |

Optreden Mam Brussel, 1987 |

Maternité / La Grande Parade,
Picasso, 1986 |

Ontwerpschets voor podium, 1986 |

In het Stedelijk, Amsterdam, 1986 |

Mam, 1982 |

Gasphetti, 1981 |

MstrubietM
met Rockin' Louis, 1973 |
 |
 |
|
| 2007 / 2008
2007 is toch vooral het jaar geweest van het NOORD project. Gedurende dat hele jaar hebben Rob Moonen en ik eraan gewerkt: tientallen interviews gedaan met wijkbewoners, gefilmd, gefotografeerd, alles in de computer zetten en uitwerken tot muziekstukken. Overlegd met Eric van der Westen over de muziek en de live bezetting. Met Eddy Becquart veel contact gehad over de choreografie en de danserscast. In november begonnen de repetities.
In januari 2008 vonden de uitvoeringen plaats, eerst in de huiskamers van de Noord bewoners, gedurende 3 dagen, en daarna weer drie dagen in een uitverkocht theater De Nwe Vorst te Tilburg.
In juni 2008 was de DVD/CD box NOORD klaar. Die hebben we op 21 juni gepresenteerd in Museum De Pont te Tilburg. Sprekers waren bij die gelegenheid o.a. schrijfster Hulya Cigdem en de Ghanese pastor uit Noord Edward Kwapong. Een dag eerder was ik een uur lang te gast bij het NPS radio programma Kunststof om te vertellen over het project en veel meer.
Deze uitzending is terug te vinden hier op de site. Voor meer info over NOORD, ga naar de site ervan: www.domeinnoord.nl . Ook staat een clip van de DVD/CD NOORD op mijn eigen site, het nummer Straatsysteem, een virtuoze exercitie in straattaal met in de hoofdrollen Northsiders Ulrich Wanga en Mitchell Piqué. De filmbeelden zijn van Rob Moonen.
Intussen is het alweer 2008 en zijn we aan de slag gegaan met de voorstelling Mijn/Koel, een ode aan de mijnwerkers/kompels/koempels in de regio Genk-Heerlen-Alsdorf. Deze voorstelling ging op 30 augustus 2008 in première tijdens het Cultura Nova Festival te Heerlen. Regisseur is Hans Werner Kroesinger uit Berlijn. De acteurs zijn Mieke Klomp en Alexander van Heeteren. Joost Rovers speelt accordeon; Wim Claessen heeft de productie gedaan samen met Wendy Moonen. www.mijnkoel.nl
Na de première zijn er nog meerdere uitvoeringen op locatie in de "Schmiede" te Alsdorf, het Pompgebouw te Brunssum en de voormalige Loonhal van de staatsmijn Maurits te Geleen.
www.domeinnoord.nl en www.mijnkoel.nl
2006
Na de geslaagde première van Zanger zonder stem in de Verkadefabriek wordt de documentaire in een aantal Brabantse filmtheaters vertoond. Het lukt ons echter niet om de film op de Nederlandse tv te krijgen.
Wel zijn er een aantal vertoningen in combinatie met een concert van mijn sextet. We spelen dan het 4-delige Ik ben schoon water uit de bergen. De compositie zal ook met succes uitgevoerd worden tijdens het Poetry International Festival. Voor die gelegenheid had ik op verzoek van het festival twee gedichten van de Chinese dichter Han Dong op muziek gezet.
In het voorjaar begin ik met het bewerken van de interviews die afgelopen december in Aix-en-Provence gemaakt zijn. Daartoe had ik eerst alle interviews uitgeschreven. Hieruit zeef ik de citaten die als uitgangspunt zullen dienen voor de muziek: de beschrijving van de Montagne Sainte Victoire door les Aixois,
het karakter van Cézanne en zijn relatie tot de stad, het typische licht in de stad, Cézanne's kleuren, il a total-lement cassé les codes, een beschrijving van zijn stillevens, il laisse la toile, zijn voortdurende actualiteit, en tot slot de cubisten met Picasso, die begraven ligt aan de andere kant van de berg. Eind 2006 is de compositie klaar. Het zijn twee delen geworden van elk zo'n 10 minuten.
Al een tijd viel me op dat in Tilburg veel jonge animatiemakers rondliepen die ik deels zelf mee opgeleid had op de academie st. Joost te Breda. Een container talent. Daar moest iets mee gebeuren leek me. Samen met Leechin Kok (animatiemaakster,die ik op twee academies als studente heb meegemaakt) ben ik gaan inventariseren om hoeveel mensen het eigenlijk gaat. Het bleken er tientallen te zijn. Met Leechin, Harm van Zon, Ruud Terhaag, Bjoern Hoffmans en Simon Verheijden hebben we toen Dikke Boost! opgericht. Onder mijn leiding zijn er twee zeer goed bezochte bijeenkomsten geweest in Ruimte-X. Een veelbelovend begin dat uiteindelijk moet resulteren in echte gezamenlijke producties. Niet afwachten maar aan de slag is het motto.
Ook film is het project Boom Roos Vis dat ik samen met Jeroen Neus mocht doen voor de provincie. Een korte film in het kader van de Schatten van Brabant campagne. In zo'n 8 minuten laten we iets zien over deze door Frater Caesarius Mommers ontwikkelde leesmethode. Film en muziek werden in zeer korte tijd gemaakt. De première vond plaats in de grote zaal van het provinciehuis te 's-Hertogenbosch.
Tweemaal werk ik samen met choreograaf Eddy Becquart. Eerst maken we voor het Elastiek Muziek Festival in Hilvarenbeek een choreografie rondom mijn compositie de Winter? de Winter! Bijzonder is daarbij dat mijn muziek gespeeld wordt door een groot DECAP orgel van het orgelmuseum in Hilvarenbeek.
In september vindt in Turnhout (B) een uitvoering plaats van het ballet dat Eddy gemaakt heeft op mijn compositie Mewen/Seagulls. Het is daar een onderdeel van het Belgisch-Nederlandse Spiegel project.
21 November is de live-première in het sfeervolle theater van het Musée des Beaux Arts te Brussel van mijn bijdrage aan het De Nacht project van Henny Vrienten. Ik had Henny geen tekst of muziek aangeleverd maar stemmen van allochtonen (weer dat woord!) uit Tilburg die over de nacht vertelden. De door mij geselecteerde stemmen waren zo gekozen dat het muziekaspect er al zeer duidelijk in zat. Het werd in Henny's handen uiteindelijk een mooi nummer dat goed tot z'n recht kwam tijdens de uitvoering in het Palais des Beaux Arts te Brussel.
Voor mij was De Nacht een voorstudie voor het NOORD project (www.domeinnoord.nl) waarmee ik samen met Rob Moonen al gedurende heel 2006 aan de gang was om de financiën ervoor rond te krijgen. Doordat de gemeente Tilburg er voor een flink bedrag instapte konden we in december beginnen met een eerste gesprek met een van de bewoners, de bejaarde Wout Biemans, een man die de wijk van weiland tot zestigerjaren woonwijk had zien omvormen. De première van dit project zal waarschijnlijk december 2007 plaatsvinden.
Overlappend met NOORD zijn Rob en ik samen met Wim Claessen (voorheen Boulevard Den Bosch ) een project rondom de mijnen aan het opstarten. http://www.robmoonen.nl/2005/2005_mijnkoel.html
Het mooie daaraan is dat we het over 3 landen, Duitsland, België, Nederland kunnen trekken omdat de carboonlagen waaruit de steenkool omhoog gehaald werd onder de grenzen doorliepen in dat hele gebied. Voor mij interessant om nu die diverse talen en dialecten naast elkaar te mogen leggen. We gaan voor deze voorstelling voor het eerst met een acteur werken en dus ook met een regisseur. Dat zal waarschijnlijk Hans Werner Kroesinger worden, de Berlijnse regisseur met wie Rob al diverse projecten heeft gedaan. In augustus bij de opening van het Cultura Nova festival in Heerlen hebben we uitgebreid contact gehad met diverse spelers in het Limburgse die mee moeten helpen om het Mijn/Koel project er te laten komen. Zo spraken we in korte tijd met mensen van de provincie, de gemeentes (waaronder Heerlen) maar ook was er een goed gesprek met Jan Smeets (Pinkpop). Unanieme reactie: "Dit mot 'r komme."
Vlak voor het einde van 2006 belt Rob me op met de vraag of we niet weer een digitale eindejaarsgroet de wereld in moeten zenden, net als vorig jaar gedaan hebben voor Volkskrant OOG. Goed idee, maar wat gaan we deze keer doen? Nu had ik vlak daarvoor Ingmar Heytze, de dichter/schrijver in Utrecht ontmoet. Er is sprake van dat hij mee gaat doen aan een project van mij en de Dikke Boost animatiefilmers. Dus heb ik hem ook maar gevraagd of hij iets zou kunnen schrijven voor onze eindejaarsgroet. Hij reageerde meteen. Ingmar schreef er niet alleen iets voor, zijn stem werd ook de drager van het spraakliedje. Zo'n dag of 5 later hadden we het hele productietje, "Tast" online staan. Mooie afsluiting.
http://video.google.nl/videoplay?docid=-4352774124753390438&q=rob+moonen
2005
Begin 2005 ontstaat het idee om ook een Franstalige
ode te gaan maken. Ik had eerst aan Marseille gedacht, maar het
wordt Aix-en Provence. Een ode over een kunstenaar die ik altijd zeer
bewonderd heb Paul Cézanne. Over hem wil ik de bewoners van deze
zuid-franse stad laten vertellen. Ik zal het hele verder jaar bezig zijn
met het leggen van contacten. Veel hulp en denkkracht komt van Wim Claessen,
de oud directeur van Bosse Nova, die het een goed plan vind en zijn netwerk
in Frankrijk geheel tot mijn beschikking stelt. Maar eind 2005 is het
nog steeds niet zover dat ik die kant uit zal gaan om interviews af te
nemen (wordt vervolgd).
Door de directeur van MuziekLab Brabant, Theo Andriessen, wordt ik voorgesteld
aan de jonge Chinese vrouw Zhimin Tang. Zij heeft een
uitvoering van Tempelhof gezien en stelde voor om volgens dezelfde methode
haar levensverhaal op muziek te zetten. Als we elkaar beter leren kennen
blijkt het goed te klikken. Bovendien vind ik haar verhaal over China,
inclusief de studenten-opstand in 1989, waar zij bij was, een boeiend
gegeven. Aan de slag dus. En zo ontstaat de compositie “ik ben schoon
water uit de bergen, ik heb geen vorm”. Voor het eerst werk ik met
een buiten-europese taal. Ook ga ik uit van een ander ensemble. Het wordt
een kwartet, met Paul Hagenaars op gitaar, Lucas Beukers op basgitaar
en de geweldige vibrafonist/percussionist Arnold Marinissen. Het festival
November Music is enthousiast over het concept en zet de compositie op
haar programma. Première 20 november 2005. Het VPRO programma
De Avonden heeft toegezegd over het project een radiodocumentaire
te maken.
Maart 2005
vlieg ik samen met Rob Moonen naar Wenen om de eerste interviews
te doen voor het “Rudolf” project. Vandaar
gaan we per trein door naar Budapest. Ook daar neem ik de stemmen van
een vijftal mensen op. Daarna gaat alles op de plank in afwachting van
het geld dat nodig is voor dit project. Vooral Budapest blijkt een spannende
en inspirerende stad te zijn.
We voeren nog een aantal malen Tempelhof uit. 4 en 5
mei in de zeer bijzondere ambiance van het Spoorzone complex in Tilburg,
samen met een uitvoering van Steve Reich’s Different Trains door
het Tilburgs conservatorium. Ook zij er kleinere uitvoeringen en presentaties
alleen door Rob en mij zoals een Resort Off tournee langs een aantal Nederlandse
grote steden.
9 Juni is de eerste uitvoering van het ballet dat choreograaf
Eddy Bécquart heeft gemaakt op de muziek van Mèwen/Seagulls
mijn ode aan Oostende en Dover. Het is erg mooi en raak geworden. Ik zit
na afloop met tranen in m’n ogen. Eddy is er in geslaagd om samen
met de studenten van de Dansacademie van het Brabants Conservatorium de
humor, de ontroering, de rauwheid, de sierlijkheid van het gegeven zichtbaar
te maken.
Noord is een wijk aan de noordkant van Tilburg waar veel
allochtonen wonen. Je zou het als een soort buitenland kunnen zien. Het
lijkt me spannend om daar eens een portret van te maken op basis van het
door Rob en mij ontwikkelde procédé. Ik zou daarbij op zoek
willen gaan naar het eigene, het bijzondere, het niet geziene van de bewoners.
Rob en ik hebben verschillende gesprekken met instanties (zoals de gemeente
Tilburg) over dit idee. Men blijkt enthousiast te zijn En zo ontsaat langzaam
maar zeker draagvlak voor een nieuw project: “NOORD”. (zie www.domeinnoord.nl )
Henny Vrienten nodigt me uit om deel te nemen aan zijn
Passanten project. Ik stel voor om mijn bijdrage een voorstudie voor “NOORD”
te laten zijn. Als ik het interviewmateriaal kom afleveren in zijn studio
in Amsterdam reageert hij erg enthousiast. Hoewel het heel iets anders
is dan het gebruikelijke liedjesmateriaal waar hij doorgaans mee werkt
kan hij er al snel mee uit de voeten.
Filmer Frank van Osch heeft mij de afgelopen 3 jaar gevolgd
bij het maken van 2 odes (Oostende/Dover en het Xaviera Hollander project).
September 2005 besluit Frank dat hij genoeg materiaal heeft voor zijn
documentaire over mij ” Zanger zonder stem”: hij slaat aan het monteren; we prikken tevens een datum voor de premiere:
11 november om 21.30 uur in de Verkade fabriek te ’s-Hertogenbosch.
| |
 |
Affiche voor
de documentaire |
2004
Er wordt hard doorgewerkt aan Tempelhof.
Begin januari neem ik hier in Tilburg de stemmen op van een aantal van
de medewerkers aan het stuk Truth van de Berlijnse regisseur Hans Werner
Kroesinger en Rob Moonen. Het wordt eenmalig in theater De Vorst in Tilburg
uitgevoerd. Ik laat ze korte dingetjes zeggen zoals 'wunderbar' herhalingen
van woorden of frases die de eerder geinterviewden al gebruikten. Wie
weet komen ze straks van pas.
Ik ben opeens voorzitter van een vermakelijk cultuurdebat in het stadhuis
van Eindhoven over de relatie tussen cultuurmakers en gemeentebestuur.
In de studio van Crip Theeuwes gaan de opnames van het bestaande aNDERE
ANDERe repertoire door (o.a. de ode aan Oostende/Dover 'Meeuwen'). Een
deel van de sessie wordt gefilmd door Frank van Osch. Het materiaal zal
evt. gebruikt worden in de docu over mijn werk waaraan Frank nu alweer
een paar jaar werkt.
Diverse andere vertoningen van Roermondse Adel bijgewoond.
Altijd warme reacties. Een van de mooiste is die op de Universiteit van
Tilburg in het bijzijn van verschillende Fermonts die in de film meedoen.
Ik voer een paar stukjes muziek uit die niet in de film zitten, maar wel
gemaakt zijn op basis van stemmenmateriaal uit de film.
Als voorzitter van de jury van de Ad Vinken prijs mag ik het juryrapport
voorlezen tijdens de uitreiking. En de winnaar is: Peer de Graaf!
Schrijf voor het eerst sinds jaren weer eens een liedje voor Kinderen
voor Kinderen (samen met dichter/schrijver Hanz Mirck). Had me eigenlijk
voorgenomen om dat niet meer te doen maar aangezien ik door de Vara zelf
uitgenodigd werd… Uiteindelijk wordt onze inzending niet geselecteerd.
Ontmoet Thomas Acda tijdens een talkshow over hem en mij (interviewer
is Henk Hofstede) in het Nederlands Pop Instituut. Terwijl we samen naar
binnen liepen zong Thomas mijn 'Ontwik' uit '87.
In maart bezoeken Rob Moonen en ik Wenen bij wijze van vooronderzoek voor
ons Wenen-Budapest project. De indruk die we hieraan overhouden is zeer
positief.
Henk Hofstede zingt tijdens het NITS concert in 013 het
eerste stukje van mijn lied uit 1986 Maternite.
Hij draagt The Dutch Mountains aan mij op. Wederom een goed gevoel. Dit
optreden zal een van de laatste zijn met Titia van Krieken erbij. Zij
was pianiste in de eerste line up van mijn sextet aNDERE ANDERe.
De Avro heeft Roermondse Adel aangekocht. Het is onduidelijk
wanneer hij uitgezonden zal worden.
In april is de muziek voor Tempelhof in grote lijnen klaar. Het zijn 3
delen geworden, totale duur 25 minuten.
Voor het eerst is er contact tussen mij en de Tilburg Cowboys. Ik zou
misschien iets kunnen doen bij een bouwvakkers fluitconcert bij de opening
van hun Bouw-RadioTentoonstelling. Dat zal uiteindelijk niet doorgaan,
maar wie weet wat de toekomst nog zal brengen.
Ik maak drie liedjes voor het nieuwe programma van Loudje Bosch (Laviolou).
Tekst Zjef Naaijkens.
Er wordt contact gelegd met Wim Claessen van Bosse Nova ivm de produktie
van Tempelhof. Het stuk zal waarschijnlijk in de 5 grote Brabantse steden
uitgevoerd worden in het kader van het Europese voorzitterschap van Nederland.
In Tilburg neemt de stichting Europa 2004 Tempelhof op zijn programma.
Veel interviews gedaan met mensen van jong
tot oud over goed en slecht, het leven, god, vriendschap etc. Dit alles
voor het samenwerkingsproject met dansgroep De Stilte uit Breda.
Het levert in totaal 14 muziekstukken en stukjes op. In intensieve samenwerking
met Jack Timmermans, de choreograaf op zoek naar de juiste vorm. De muziek
wordt achteraf ingespeeld door Jeroen Goeijers. Met hem had ik ook al
samengewerkt voor Roermondse Adel, wat zeer goed beviel, vandaar. Het
ballet moet midden 2005 gaan draaien.
Rob Moonen maakt twee filmpjes voor het Xaviera Hollander project.
Frank van Osch filmt de presentatie van 3 Xaviera stukjes aan Xaviera
zelve, ten huize van Charlotte Molenkamp, dit voor een uitgebreid publiek
van vrienden en bekenden.
Later in het jaar gaat hij mee naar Oostende waar ik de uiteindelijke
compositie 'Meeuwen' aanbied aan de Oostendenaren die mee hebben gedaan
(waaronder volkszangeres Lucy Loes en de schrijver van het Oostends woordenboek
Roland Desnerck) en aan een delegatie van de gemeente.
Ik geef weer diverse lezingen; onder meer op het NS hoofdkwartier in Utrecht
en in museum De Pont te Tilburg.
De presentatie van Tempelhof in het overvolle auditorium van het De Pont
museum blijkt een succes te zijn.
Goede reacties op het resultaat van onze samenwerking (zie ook www.inberlin.nl).
Daarna voeren we het uit in de andere grote Brabantse steden. Intussen
proberen we ook contact te leggen om Tempelhof in Berlijn uit te voeren.
2003
Presenteert in januari voor het eerst De Siena-ode Terra di Siena, op
het folkfestival te Tilburg.
Schrijft een "spraakcompositie" voor harp, altviool en fluit
in opdracht van trio Tridali. De drie leden van het trio moeten in deze
compositie zelf met hun muziek meepraten. Het tekst materiaal is ontstaan
vanuit opnames van hun repetitie-geklets.
De compositie "de Winter? de Winter!" wordt opgenomen door het
Koh I Noor kwartet uit Utrecht.
Het zal verschijnen op hun cd die in 2004 uitkomt.
Begint aan het schrijven van een aantal spraakliedjes voor de documentaire
Roermondse Adel van Joost Seelen over een aantal families in Roermond.
Schrijft een lied op tekst van de marokkaanse schrijfster Bouchra Bounouna.
Dit wordt in mei voor het eerst uitgevoerd door de Residentie Orkest in
de Anton Philips-zaal te Den Haag.
Treedt op tijdens de uitreiking van de VSB poëzieprijs. Op verzoek
van prijswinnaar Tonnus Oosterhoff voert hij de compositie en film op
die in 2001 gemaakt zijn op basis van het Oosterhoff gedicht: Wij zagen
ons in een kleine groep mensen veranderen.
Wordt uitgenodigd door Jack Timmermans, de leider van dansgroep De Stilte,
om een ballet voor
een kindervoorstelling te schrijven. De première is voor najaar
2004 gepland.
Treedt met sextet aNDERE ANDERe op tijdens de Gevaarlijke Gasten soiree
(organisatie: Robert Jan Stips) in het Nieuwe de la Mar te Amsterdam.
De gemeente Tilburg vraagt hem om voorzitter te worden van de jury van
de Ad Vinken prijs.
Voorjaar 2003 wordt samen met beeldend kunstenaar Rob Moonen 2x Berlijn
bezocht. De interviews die dan gemaakt worden leveren het basismateriaal
op voor het nieuwe samenwerkingsproject Tempelhof, een ode aan Berlijn
en zijn inwoners. (zie www.inberlin.nl )
Najaar 2003 gaat de film Roermondse Adel van Joost Seelen met succes in
première op het IDFA te Amsterdam. Zeer goede persontvangst
2002
Bereidt een ode aan de Toscaanse stad Siena voor waarbij het filmmateriaal
door een cineast geschoten zal worden. Wil in de film een prominente plaats
inruimen voor het 600 jaar oude fresco "Het goede en het slechte
bestuur" dat te zien is in het stadhuis van Siena. Heeft hierover
contact met Fons Rademakers in Rome. Premiere: januari 2003.
In 2002 vinden daadwerkelijk de interviews plaats met een tiental autochtone
Sienezen.
Tevens neemt hij in het dorpje Radicondoli (woonplaats van componist Luciano
Berio) een aantal kinderstemmen op.
Bezoekt Oostende diverse malen ivm de "Meeuwen"-ode; doet ook
interviews in Dover.
Gaat een samenwerking aan met "Happy Hooker", Xaviera Hollander
waarbij door haar à l’improviste vertelde verhalen uit haar
leven op muziek gezet worden. Schrijft op basis daarvan o.a. een muziekstuk
op erotiese vertelling voor zijn sextet. De muziek die ontstaat wordt
als score gebruikt voor de documentaire die de Amerikaanse cineast Robert
Dunlap over miss Hollander maakt n.a.v. het verschijnen van haar nieuwe
boek Child no more (en de daarbij horende Amerikaanse tournee).
Treedt op tijdens de Nationale Toondichters verkiezings uitzending van
het VPRO programma Vrije Geluiden. Voert daar het gedicht "tot de
bellenblazer'’ van Willem Jan Otten live uit.
Houdt daar een hartelijk contact aan over met componist Louis Andriessen
(die trouwens tot Toondichter des vaderlands verkozen wordt) die zich
verbaasd toont over het nooTSPRaak concept en de werking ervan.
Uitgenodigd om voor het VARA programma Spijkers met Koppen een 2 uur durende
zomeraflevering samen te stellen.
Is een uur lang te gast in het NPS radio-cultuur-programma KUNSTSTOF.
Is artistiek leider bij de symfoniese uitvoering van de Symphonie Monotone
van Yves Klein. Deze uitvoering in grote bezetting vindt plaats in de
nacht van 28 op 29 juni in de openlucht te Breda.
Is bedenker en medeorganisator van 4 grote z.g. 013 debatten die tot doel
hebben de stad Tilburg van binnenuit haar eigen krachten te laten zien.
Weet hiervoor een intensieve samenwerking met het Brabants Dagblad in
het leven te roepen.
Live presentatie van de diverse muzikale stedenodes op de dag van de Vlaamse
Gemeenschap (De Gulden Ontsporing) te Brussel.
Live optreden ter gelegenheid van de 60ste verjaardag van schrijfster
Charlotte Mutsaers in De Balie Amsterdam. Voert daar voor het eerst de
Oostende / Dover ode "Meeuwen" uit.
Geeft diverse workshops op o.a. academie Tilburg, Rietveld academie en
academie st. Joost
Breda.
2001
Vertoning van de film "straote/stroete" tijdens de dag van het
Vlaamse Gewest te Brussel.
Wordt uitgenodigd een compositie te schrijven voor de tentoonstelling
Silhouettes and Shadows. Gaat hiervoor een samenwerking aan met filmers
Frank van Osch, Theo van den Aker, Melvin Houtappels en de dichter Tonnus
Oosterhoff. Eerste uitvoering : september 2001.
Organiseert voor de Academie voor Beeldende Vorming te Tilburg de tentoonstelling
"De Groeten". Haalt daarbij een heel echelon conservatorium
studenten weer eens binnen de muren van het academiegebouw om samen met
hun zijn compositie "de Groeten" uit te voeren.
Zet tgv de 50ste verjaardag van dichter Willem Jan Otten een gedicht van
hem op nooTSPRaakwijze op muziek. De eerste uitvoering vindt plaats oktober
2001 tijdens een feestelijk diner in Amsterdam.
2000
Brengt cd de Winter? de Winter! uit. De plaat is slechts in één
boekhandel te Tilburg te koop, en is daar een regelrechte verkoophit.
Gaat samenwerken met Maurice Schmitz van bureau ArtMARK. De samenwerking
zal bestaan uit het smeden van plannen en proberen die de wereld in te
schoppen.
Schrijft in opdracht van het NPS programma van Gewest tot Gewest het nummer
Belleke Trekke.
Ontvangt geld uit Brussel van Minister Anciaux om de Brussel film af te
maken. Begint
samenwerking met de Belgische filmer Luckas Vander Taelen ivm de Oostende/Dover
ode
"meeuwen".
Treedt met zijn sextet op bij Hanneke Groenteman (de Plantage).
Werkt aan het kinderlied project over de planeten, nadat het franstalige
dierenlied project
"les animaux" (samen met tekstschrijfster Elsa Surun) is afgerond.
Ontvangt in Tilburg de Ad Vinken prijs.
1999
Samen met Henk Hofstede (NITS) wordt een film gemaakt op basis van
de NOOTSPRAAK- methode. Uitgangspunt worden plat sprekende Amsterdammers
die iets over "water" vertellen.
Ook een Brusselse compositie wordt gemaakt "straote/stroete"
met daarin interviews met leden van de Academie van het Brussels.
Deze wordt verfilmd door de Bosnische regisseur Sahin Sisic.
Zeer succesvolle première van het nooTSPRaak theaterprogramma
in de Spiegeltent in Tilburg. Het Brabants Dagblad schrijft: "Tom
America bewijst Tilburg een grote dienst". Er volgt een tournee
langs de zuid Nederlandse theaters + een optreden op de uitmarkt
te Amsterdam.
Treedt prominent op met het sextet aNDERE ANDERe in de documentaire:
"Tilburgers", een portret van de stad Tilburg door Joost
Seelen.
TV8 zendt een documentaire uit over Tom America en zijn sextet.
In november 1999 geeft hij een seminar over de Nederlandse spraak
en het gevolg voor de muziek tijdens de Muzikantendag van OOR, CONAMUS
en Music Maker in de Melkweg te Amsterdam. Na afloop ontmoet hij
oa producer Hans van Hemert (LUV, Mouth and mc Neal) die zegt: "jij
was het leukste van de hele dag".
Ontvangt opdracht van het tv programma van Gewest tot Gewest om
een speciale compositie te schrijven i.v.m. het jubileum van dit
programma. Over het ontstaan van de compositie zal een reportage
gemaakt worden.
Mede oprichter van Forum Kunst en Cultuur Tilburg. Neemt zitting
in diverse werkgroepen. Organiseert mede een aantal discussies rondom
hete culturele hangijzers.
Start met filmer Joost Seelen en socioloog Joop Roebroek een project
op dat moet leiden tot een documentaire over een aantal families
in de Roermondse volkswijk Het Veld.
|
Sextet aNDERE ANDERe 1e line-up 1998
|
1998
Workshop gegeven over muziek en taal op de Rietveld academie Amsterdam.
Lezingen over Jan Hanlo o.a. voor de Wandelvereniging in theater Tivoli
in Utrecht en op Lowlands.
Opstarten organisatie van het "Afscheid van de Twintigste Eeuw"
concert te geven op het belangrijkste kruispunt van Tilburg in 1999. Medewerkende
componisten: Niko Langenhuijsen, Henny Vrienten, Jacques Palinckx, Paul
van Kemenade, Tom America, etc. De originele composities zullen uitgevoerd
worden door het Brabants Orkest. (het project gaat uiteindelijk niet door)
Juni 1998 worden de bewerkte Tonnus Oosterhoff gedichten live met het
sextet uitgevoerd tijdens Poetry International. Het VPRO programma De
Avonden zendt deze première rechtstreeks uit. Zeer enthousiaste
reacties.
1997
Verdere afronding Jan Hanlo CD.
Op 21 maart 1997 verschijnt de single "De Mus". Bij Spijkers
met koppen wordt hij voor het eerst gedraaid en wel meteen 2 keer achter
elkaar, met live zang van Tom. De redactie is unaniem: "Dit wordt
een hele grote hit!". (niet dus)
Optreden met Hanlo vertolkingen zowel voor radio, tv (oa Kopspijkers)
als live.
Opstarten ensemble aNDERE ANDERe (3 strijkers + piano + gitaar + stemsamples)
voor de uitvoering van NOOTSPRAAK-composities. Deze zullen voor het eerst
uitgevoerd worden tijdens het TOONWOORD festival ‘98 te Tilburg.
Hiervoor is o.a. de suite "de 4 seizoenen" gecomponeerd. Dit
muziekstuk zal qua NOOT-materiaal volledig gebaseerd zijn op uitspraken
van geïnterviewde Tilburgse kinderen, mid-livers, bejaarden en omgevingsgeluiden.
( het gaat hier bij de spraak specifiek om de zo over het hoofd geziene
Tilburgse tongval)
Kees van Kooten en Wim de Bie gebruiken ‘de Mus’ van de cd
"tjielp tjielp" als tune voor hun laatste serie programma’s.
Première van de KUNSTZINGSHOW, een programma van liedjes en sketches
(samen met Boudewijn Naaijkens) over de kunst van de twintigste eeuw.
Doelgroep: kinderen uit het basisonderwijs.
Compositie-opdracht voor Poetry International 1998.
Samenwerking met de dichter Tonnus Oosterhoff
Uitnodiging om in Brussel (Ancienne Belgique) een workshop te geven voor
jonge Belgische dichters en muzikanten. De workshop zal in april 1998
plaatsvinden.
December 1997 zendt de NPS (van Gewest tot Gewest) een documentaire uit
over het NOOTSPRAAK projekt.
1996
Vertaling lied Giorgio Conte voor Hans de Booij.
Schrijven lied voor Liesbeth List voor het nieuwe nooit uitgezonden TV
programma "Cirkels".
Schrijven liedjes over kunst voor kinderen. Moet resulteren in CD, theaterprogramma
en TV.
Eind 1996 opname CD "tjielp, tjielp" (DURECO) , Tom America
zingt Jan Hanlo. Produktie: Dionys Breukers.
Succesvol optreden op de UITMARKT te Amsterdam met de Hanlo bewerkingen.
Vervaardigen compositie’s "Park" en "de Winter? de
Winter!" voor Public Sculpture te Tilburg.
Intensieve samenwerking met beeldend kunstenaar, animator Jan Spit en
de Rotterdamse computerkunstenaar Peter Hermus.
1995
Laatste CD MAM verschijnt: "LOOK : NEDERLANDS !" (DURECO). Dit
was vooral mogelijk doordat goede brusselse vriend Arthur Praet op dat
moment aan het roer stond bij Dureco.
MAM wordt opgeheven.
Henk Westbroek zegt: "de belangrijkste Nederlandstalige band van
deze eeuw is niet meer".
Tom America gaat weer zelf zingen.
De Big Band Nieuwe Muziek o.l.v. Bert Palinckx speelt OOTE tijdens zijn
tournee met zang van Tom. Ze staan o.a. in het BIM-huis.
1ste uitvoering Het Jan Hanlo Projekt met Tilburgse jazzmuzikanten in
jazzclub PARADOX.
1994
Bewerking 2 gedichten Jan Hanlo voor het RVU projekt "DICHTERBIJ".
Presentatie "TILBURG DÈGOANOGAL" samen met meer dan 60
Tilburgse Popmuzikanten.
Aanvang bewerking Hanlo gedichten tot liederen.
1992
Oprichting BeeVee Multilied, (samen met beeldend kunstenaar Hans Peeters)
een verklarend kunstprogramma dat met veel succes op scholen, in theaters
en musea zal optreden.
1990
Opname CD "STOUT" (VIA) hierop de bewerking van het Jan Hanlo
gedicht "OOTE".
1989
Spelen, spelen o.a. in Parijs en Hamburg.
Henk Westbroek vraagt om een bijdrage te leveren voor Kinderen voor kinderen
11. Het wordt de single Zomaar.
1988
Opname 4de LP "HOBBEL" (VIA).
Hitje met ONGELOFELIJK.
1987
Opname 3de LP "ONTWIK" (WERF/CBS). Produktie: Henk Hofstede.
De NITS geven MAM toch de mogelijkheid om hun muziek uit te brengen in
een tijd dat geen regulier platenmaatschappij nog iets zag in dit niet
te plaatsen bandje.
1986
Medewerking NITS projekt: "La Grande Parade". Dit levert het
lied op: "Mam, weet jij nog wanneer ik voor het eerst een boterham
met kaas gegeten heb" (Maternité, een ode aan het gelijknamige
Picasso schilderij).
1985
Opname 2de LP "GROND" (EMI). Produktie: Frank Klunhaar.
1984
Veel optreden, zoals in het voorprogramma van TC Matic tijdens hun doorbraak-tournee.
MAM ontvangt daarvoor geen gage maar moet betalen om mee te mogen.
1983
2de plaats bij de allereerste Grote Prijs van Nederland.
Opname 1ste LP bij EMI. Produktie: Henny Vrienten.
1982
o.a. optredens in Berlijn en bij Aanvallen van uitersten (Holland festival-VPRO).
Diverse tournees met Doe Maar.
1981
MAM (experimentele band). Eerste repetities in boerderij in Groningen.
(toen nog 2 heren, 1 dame)
1977-1981
Gasphetti (nieuwe golf band, 1 LP, meerdere singles). Optredens door heel
Nederland en België.
Veel radio en TV.
1973-1976
Medeoprichter MstrubietM, een band die ontstond vanuit
voorgaande academie-bandjes. Het repertoire bestaat uit covers van Lou
Reed, the Kinks, the Rolling Stones, David Bowie en eigen materiaal.
Henny Vrienten ziet de band voor het eerst in 1974, ergens in Tilburg
in het voorprogramma van de engelse band Brinsley Schwarz. Hij is complimenteus
over de kwaliteit van de liedjes maar vindt het spelniveau ronduit slecht.
Hij nodigt Tom America bij zich thuis uit. Het begin van een jarenlange
relatie.
1968-1973
Opleiding Academie Tilburg.
1949
Geboren te Heerlen. Brengt het grootste deel van zijn jeugd in Valkenburg
door
|